BOEKRECENSIE: ‘De pijnparadox’ – Monique Steegers
31 mei 2026
Auteur: Alma Lanjouw.
Waarom worden symptomen bij mannen wél serieus, of serieuzer, genomen? En wanneer wordt vrouwspecifieke kennis structureel opgenomen in standaardwerken? De pijnparadox van Monique Steegers is een pleidooi voor meer kennis over het vrouwenlichaam in de geneeskunde. Als pijnspecialist en hoogleraar pijn en palliatieve geneeskunde richt ze zich specifiek op pijn bij vrouwen. Tijdens een radio-uitzending (NPO1, 4 april 2026) zegt ze: “Het gaat over het leven van mensen.”
Zien we het vrouwelijke lichaam nog altijd als een variatie op het witte mannenlichaam? In de geneeskunde zijn mannelijke symptomen de norm. En de aanname dat pijn bij een vrouwenleven hoort, door menstruatie, bevalling en overgang, lijkt hardnekkig stand te houden.
In De pijnparadox schrijft Steegers over pijn in het vrouwenlichaam. De verschillen tussen pijn bij mannen en vrouwen zijn groot: de hormoonhuishouding werkt anders, het zenuwstelsel is alerter, de genen verschillen én het immuunsysteem functioneert anders. Juist daarom is meer onderzoek naar en behandeling van het vrouwenlichaam zo urgent.
Steegers neemt de lezer mee in de wereld van de pijngeneeskunde – van het biopsychosociale model en zingeving tot cultureel-maatschappelijke en historische perspectieven. Dit alles aangevuld met ervaringsverhalen van hedendaagse vrouwen. Achter de “hardnekkige aannames, medische blinde vlekken en culturele verwachtingen” schuilt een bittere waarheid. Vooroordelen over vrouwelijkheid en pijn bestaan nog steeds. De boodschap aan de vrouw met klachten is maar al te vaak dat het je eigen verantwoordelijkheid (lees: schuld) is.
Het boek is goed leesbaar. Elke arts zou er kennis van moeten nemen om de geneeskunde inclusiever te maken. Ook voor andere behandelaars, patiënten en hun naasten biedt het boek een helder beeld van pijn bij vrouwen. Pijn hoort bij het leven, voor mannen én vrouwen, maar als onderzoek en behandeling meer opties opleveren, helpt dat iedereen.
Alma Lanjouw heeft zelf ervaring met chronische pijn. In haar dagelijkse leven leest en schrijft ze veel. Ze houdt van alle natuur, kunst en cultuur.
De pijnparadox. Waarom vrouwen méér pijn voelen, maar minder worden gehoord. Thomas Rap, 2026.